The Four Elements
Earth, water, air, and fire — the four 'roots' that, mixing and separating in endless proportions, were said to make up everything in the world.
The four elements—earth, water, air, and fire—form the foundational material of the cosmos according to ancient Greek natural philosophy. While earlier thinkers like Thales and Heraclitus proposed single primary substances, Empedocles of Acragas (5th century BCE) systematized the theory that all matter is composed of these four distinct elements in different proportions. Each element carries a fundamental quality: fire is hot, water is moist, air is cold, and earth is dry. These elements combine and separate continuously, explaining change and variety in the natural world.
This framework became the dominant model for understanding matter across the classical world. The theory provided a practical way to explain physical phenomena: why wood burns (releasing fire and air), why some substances dissolve in water, or why earth sinks to the bottom of a container. Later philosophers, including Aristotle, adopted and refined the elemental system, making it central to natural science for over two thousand years. The four elements remained the standard explanation for physical composition until the development of modern chemistry.
Where this idea shows up
85 Greek sources·7 Jewish-canon citationsWhere to read it
- Empedocles· Acragas
- De carnibus370 BCEHippocrates· Kos
- De natura hominis370 BCEHippocrates· Kos
- De diaeta370 BCEHippocrates· Kos
- De morbis i-iii370 BCEHippocrates· Kos
- De muliebribus370 BCEHippocrates· Kos
- De liquidorum usu370 BCEHippocrates· Kos
- Epidemiarum370 BCEHippocrates· Kos
- Hippocrates· Kos
- Epinomis345 BCEPhilip of Opus· Athens
- Metaphysics322 BCEAristotle· Chalcis
- Meteorologica322 BCEAristotle· Chalcis
- De Generatione Animalium322 BCEAristotle· Chalcis
- Aristotle· Chalcis
- De partibus animalium322 BCEAristotle· Chalcis
- Aristotle· Chalcis
- De plantis322 BCEPseudo-Aristotle· Chalcis
- Pseudo-Aristotle· Chalcis
- Problemata322 BCEPseudo-Aristotle· Chalcis
- De sensu et sensibilibus287 BCETheophrastus· Athens
- On the Causes of Plants287 BCETheophrastus· Athens
- On Fire287 BCETheophrastus· Athens
- De odoribus287 BCETheophrastus· Athens
- De Rerum Natura55 BCELucretius· Rome
- de Natura Deorum43 BCECicero· Formiae
- Cicero· Formiae
- Tusculanae Disputationes43 BCECicero· Formiae
- On Architecture15 BCEVitruvius· Rome
- Metamorphoses8 CEOvid· Tomis (Constanța)
- De Medicina50 CECelsus· Rome
- Institutio Oratoria95 CEQuintilian· Rome
- Adversus Coloten95 CEPlutarch· Chaeronea
- De Defectu Oraculorum120 CEPlutarch· Chaeronea
- Plutarch· Chaeronea
- Plutarch· Chaeronea
- Platonicae quaestiones120 CEPlutarch· Chaeronea
- Plutarch· Chaeronea
- Plutarch· Chaeronea
- De fraterno amore120 CEPlutarch· Chaeronea
- Quaestiones Convivales120 CEPlutarch· Chaeronea
- De primo frigido120 CEPlutarch· Chaeronea
- De Iside et Osiride120 CEPlutarch· Chaeronea
- De E apud Delphos120 CEPlutarch· Chaeronea
- Quaestiones Naturales120 CEPlutarch· Chaeronea
- De Pythiae oraculis120 CEPlutarch· Chaeronea
- Plutarch· Chaeronea
- Quaestiones Romanae120 CEPlutarch· Chaeronea
- De fortuna Romanorum120 CEPlutarch· Chaeronea
- Pseudo-Plutarch· Chaeronea
- Abdicatus160 CELucian of Samosata· Samosata
- Ad Se Ipsum170 CEMarcus Aurelius· Vindobona (Vienna)
- Galen· Rome
- De sanitate tuenda175 CEGalen· Rome
- Noctes Atticae180 CEAulus Gellius· Rome
- Vitarum auctio180 CELucian of Samosata· Samosata
- Adversus Mathematicos190 CESextus Empiricus· Alexandria
- Pyrrhoniae Hypotyposes210 CESextus Empiricus· Alexandria
- Deipnosophistae230 CEAthenaeus of Naucratis· Naucratis
- Res Gestae400 CEAmmianus Marcellinus· Rome
- HaEmunot veHaDeot933 CE
- Duties of the Heart1080 CE
- Kuzari1120 CE
- Ibn Ezra on Genesis1145 CE
- Guide for the Perplexed1190 CE
- Ralbag on Torah1325 CE