Skip to content
Wellsprings
Shabbat institutiontraced through 40 key works

Davar She'eino Mitkaven (Unintended Action)

An action on Shabbat where a forbidden secondary outcome was not intended — permitted by R. Shimon (whom halacha follows) where the outcome is not inevitable.

An action performed on Shabbat where a forbidden secondary outcome was not intended. Bavli Shabbat 22a, 41b (R. Shimon vs. R. Yehudah — R. Shimon permits, R. Yehudah forbids); halacha follows R. Shimon (Mishneh Torah, Hilchot Shabbat 1:5). The conceptual pair with psik reisha — together they govern most modern Shabbat-and-technology questions.

How it traveled

  1. Tosefta Shabbat
    Eretz Yisrael (travels) · c. 190 CE
    explains
  2. Mishnah Shabbat
    Yavneh · c. 200 CE
    explains
  3. Jerusalem Talmud Shabbat
    Tiberias · c. 400 CE
    explains
  4. Jerusalem Talmud Beitzah
    Tiberias · c. 400 CE
    explains
  5. Babylonian Talmud, Shabbat
    Sura (Babylonia) · c. 500 CE
    explains
  6. Babylonian Talmud, Beitzah
    Sura (Babylonia) · c. 500 CE
    explains
  7. Rif Shabbat
    Kairouan · c. 1085 CE
    explains
  8. Rif Beitzah
    Kairouan · c. 1085 CE
    explains
  9. HaMaor HaKatan on Shabbat
    Lunel (Provence) · c. 1170 CE
    explains
  10. Mishneh Torah, Sabbath
    Fostat (Old Cairo) · c. 1180 CE
    explains
  11. Sefer HaTerumah
    Worms (Rhineland) · c. 1190 CE
    explains
  12. Tosafot on Shabbat
    Troyes (Champagne) · c. 1230 CE
    explains
  13. Kol Bo
    Narbonne (Provence) · c. 1250 CE
    explains
  14. Chiddushei Ramban on Shabbat
    Girona · c. 1265 CE
    explains
  15. Meiri on Shabbat
    Perpignan · c. 1300 CE
    explains
  16. Meiri on Beitzah
    Perpignan · c. 1300 CE
    explains
  17. Meiri on Eruvin
    Perpignan · c. 1300 CE
    explains
  18. Tur
    Toledo (Castile) · c. 1335 CE
    explains
  19. Ran on Shabbat
    Barcelona · c. 1340 CE
    explains
  20. Terumat HaDeshen
    Vienna · c. 1460 CE
    explains
  21. Bartenura on Mishnah Shabbat
    Jerusalem · c. 1482 CE
    explains
  22. Shulchan Arukh, Orach Chayim
    Tzfat · c. 1565 CE
    explains
  23. Darkhei Moshe
    Krakow (Cracow) · c. 1570 CE
    explains
  24. Drisha
    Lviv (Lemberg) · c. 1605 CE
    explains
  25. Chidushei Halachot on Shabbat
    Posen (Poznań) · c. 1612 CE
    explains
  26. Bach
    Krakow (Cracow) · c. 1631 CE
    explains
  27. Turei Zahav on Shulchan Arukh, Orach Chayim
    Lviv (Lemberg) · c. 1646 CE
    explains
  28. Magen Avraham
    Kalisz · c. 1665 CE
    explains
  29. Eliyah Rabbah on Shulchan Arukh, Orach Chayim
    Prague · c. 1712 CE
    explains
  30. Brit Moshe
    Amsterdam · c. 1721 CE
    explains
  31. Penei Yehoshua on Shabbat
    Frankfurt am Main · c. 1730 CE
    explains
  32. Penei Yehoshua on Beitzah
    Frankfurt am Main · c. 1730 CE
    explains
  33. Ba'er Hetev on Shulchan Arukh, Orach Chayim
    Prague · c. 1742 CE
    explains
  34. Shulchan Arukh HaRav
    Liozna · c. 1795 CE
    explains
  35. Kitzur Shulchan Arukh
    Ofen (Buda / Budapest) · c. 1864 CE
    explains
  36. Arukh HaShulchan
    Novardok (Novogrudok) · c. 1884 CE
    explains
  37. Ben Ish Hai
    Baghdad · c. 1894 CE
    explains
  38. Mishnah Berurah
    Radin · c. 1907 CE
    explains
  39. Tosefta Kifshutah on Shabbat
    Jerusalem · c. 1949 CE
    explains
  40. Shibbolei HaLeket
    Rome
    explains

Key passages(20)

Each passage is tagged by what it does with the idea: explains it, applies it in practice, redefines it with a new meaning, or challenges it. Relevance shows how directly the passage is about this idea.

Babylonian Talmud, Beitzah · c. 450 CE

Relevance: Very high

וְרַבָּנַן סָבְרִי נָמֵי כְּרַבִּי יְהוּדָה, דָּבָר שֶׁאֵינוֹ מִתְכַּוֵּין — אָסוּר, וְגָזְרִינַן קִרְצוּף אַטּוּ קֵרוּד. וְרַבִּי אֶלְעָזָר בֶּן עֲזַרְיָה סָבַר לַהּ כְּרַבִּי שִׁמְעוֹן דְּאָמַר: דָּ

Tap to expand

Babylonian Talmud, Beitzah · c. 450 CE

Relevance: Very high

דְּאִי רַבִּי שִׁמְעוֹן, הָאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — מוּתָּר. (דִּתְנַן) רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר: גּוֹרֵר אָדָם מִטָּה כִּסֵּא וְסַפְסָל, וּבִלְבַד שֶׁלֹּא יִתְכַּוֵּין לַעֲשׂוֹת חָרִיץ.

Tap to expand

Babylonian Talmud, Beitzah · c. 450 CE

Relevance: Very high

בְּמַאי אוֹקֵימְתָּא — כְּרַבִּי יְהוּדָה, דְּאִית לֵיהּ מוּקְצֶה? אֵימָא סֵיפָא: וּבִלְבַד שֶׁלֹּא יִתְכַּוֵּין לָצוּד — אֲתָאן לְרַבִּי שִׁמְעוֹן, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין מוּתָּר!

Tap to expand

Babylonian Talmud, Pesachim · c. 450 CE

Relevance: Very high

וְאַלִּיבָּא דְּרַבִּי יְהוּדָה, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין אָסוּר — כּוּלֵּי עָלְמָא לָא פְּלִיגִי דְּאָסוּר. כִּי פְּלִיגִי אַלִּיבָּא דְּרַבִּי שִׁמְעוֹן, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכּ

Tap to expand

Babylonian Talmud, Shabbat · c. 450 CE

Relevance: Very high

וְהָא לְמָה לִי קְרָא, דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין הוּא, וְדָבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — מוּתָּר! אָמַר אַבָּיֵי: לֹא נִצְרְכָה אֶלָּא לְרַבִּי יְהוּדָה דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — אָסוּר.

Tap to expand

Babylonian Talmud, Shabbat · c. 450 CE

Relevance: Very high

וַהֲלֹא מְצָרֵף? רַבִּי שִׁמְעוֹן הִיא, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — מוּתָּר. מַתְקִיף לַהּ אַבָּיֵי: מִידֵּי מֵיחַם שֶׁפִּינָּה מִמֶּנּוּ מַיִם קָתָנֵי?! מֵיחַם שֶׁפִּינָּהוּ קָתָנֵי!

Tap to expand

Babylonian Talmud, Shabbat · c. 450 CE

Relevance: Very high

רָמֵי לֵיהּ אַבָּיֵי לְרַב יוֹסֵף: מִי אָמַר רַבִּי שִׁמְעוֹן כָּבְתָה מוּתָּר לְטַלְטְלָהּ. כָּבְתָה — אִין, לֹא כָּבְתָה — לָא. מַאי טַעְמָא? — דִילְמָא בַּהֲדֵי דְּנָקֵיט לַהּ כָּבְיָא? הָא שָׁמְעִ

Tap to expand

Babylonian Talmud, Shabbat · c. 450 CE

Relevance: Very high

הָא רַבִּי יְהוּדָה, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — אָסוּר. הָא רַבִּי שִׁמְעוֹן, דְּאָמַר: דָּבָר שֶׁאֵין מִתְכַּוֵּין — מוּתָּר.

Tap to expand

Rif Beitzah · Rif · c. 1085 CE

Relevance: Very high

גמ' ת"ר אי זו קירוד ואי זהו קרצוף קירוד קטנים ועושין חבורה קרצוף גדולים ואין עושין חבורה ושלש מחלוקות בדבר תנא קמא סבר לה כר' שמעון דאמר דבר שאין מתכוין מותר וקירוד אע"ג דקא עביד חבורה שרי וכל שכן קרצ

Tap to expand

Meiri on Shabbat · Menachem HaMeiri · c. 1280 CE

Relevance: Very high

שמא ממה שכתבנו תטעה לומר שהגרירה אסורה ואינו כן ואף אנו לא כתבנוה אלא להודעה שהחכם צריך למחות ולהודעה שגוזרין בדברים אלו מקום היתר מחשש מקום איסור אבל הגרירא מ"מ מותרת מפני שכל דבר שאינו מתכוין מותר ו

Tap to expand

Meiri on Shabbat · Menachem HaMeiri · c. 1280 CE

Relevance: Very high

כל אלו הוצרכנו להם לדעת גדולי הרבנים שפירשו דבר שאין מתכוין בדבר שעסוק בהיתר ושמא יבוא לידי מה שאנו חוששים שמא לא יבא ופסיק רישיה הוא דבר שבודאי יבא ומ"מ חכמי פורווינצא כתבו שאף דבר שבודאי יעשה מותר ה

Tap to expand

Tur · Yaakov ben Asher (Ba'al HaTurim) · c. 1300 CE

Relevance: Very high

כל דבר שאינו מתכוין מותר הילכך גורר אדם מטה כסא וספסל בין גדולים בין קטנים ובלבד שלא יתכוין לעשות חריץ אבל כל פסיק רישיה ולא ימות פי' שאע"פ שאינו מכוין לעשותה אי אפשר שלא יעשה אסור הילכך מותר לרבץ הב

Tap to expand

Ran on Shabbat · Nissim of Girona (Ran) · c. 1315 CE

Relevance: Very high

אלא ודאי בכל איסורי שבתורה נקטינן כרבי שמעון דדבר שאין מתכוין מותר כל היכא דלא הוי פסיק רישיה וכי מקשינן בגמ' ומי שרינן היינו משום דפסיק רישיה הוה דודאי מיעקר ואפילו לדברי ר' נתן בעל הערוך ז"ל שהוא או

Tap to expand

Shulchan Arukh, Orach Chayim · Joseph Karo · c. 1563 CE

Relevance: Very high

דין כיבוד הבית ודבר שאינו מתכוין. ובו ד סעיפים:דבר שאין מתכוין מותר והוא שלא יהא פסיק רישיה הילכך גורר אדם מטה כסא וספסל בין גדולים בין קטנים ובלבד שלא יתכוין לעשות חריץ מותר לרבץ הבית כיון שאינו מתכו

Tap to expand

Turei Zahav on Shulchan Arukh, Yoreh De'ah · David HaLevi Segal (Taz) · c. 1635 CE

Relevance: Very high

לגנוב את המכס. פי' מכס שהוא גזילה אפילו לדינא דמלכותא אבל מה שהוא לפי דינא דמלכותא ודאי אסור לגוזלו כיון ששכרו מן המלך ובטור כתוב כאן להתיר והטעם דהוי ליה דבר שאין מתכוין והא דאסרוה במתניתין היינו לרב

Tap to expand

Shulchan Arukh HaRav · Shneur Zalman of Liadi · c. 1795 CE

Relevance: Very high

בַּמֶּה דְּבָרִים אֲמוּרִים? כְּשֶׁנִּכָּר הַדָּבָר שֶׁמִּתְכַּוֵּן לַחֲפָצִים הָאֲסוּרִים, כְּגוֹן זֶה שֶׁהוֹלֵךְ בְּשָׂדֵהוּ, שֶׁמַּה מְּבַקֵּשׁ שָׁם אִם לֹא לִרְאוֹת מַה הִיא צְרִיכָה. וְכֵן הַהוֹל

Tap to expand

Shulchan Arukh HaRav · Shneur Zalman of Liadi · c. 1795 CE

Relevance: Very high

אֵין הַהֶתֵּר נַעֲשֶׂה בָּסִיס לְאִסּוּר אֶלָּא אִם כֵּן הִנִּיחוֹ עָלָיו בְּכַוָּנָה לְאֵיזֶה צֹרֶךְ, בֵּין לְצֹרֶךְ הָאִסּוּר עַצְמוֹ, בִּשְׁבִיל שֶׁיִּתְיַשֵּׁב עָלָיו בְּטוֹב, כְּגוֹן מָעוֹת שֶׁעַ

Tap to expand

Shulchan Arukh HaRav · Shneur Zalman of Liadi · c. 1795 CE

Relevance: Very high

דִּין כִּבּוּד הַבַּיִת וְדָבָר שֶׁאֵינוֹ מִתְכַּוֵּן וּבוֹ ה' סְעִיפִים:כָּל דָּבָר שֶׁאֵינוֹ מִתְכַּוֵּן מֻתָּר אֲפִלּוּ אֶפְשָׁר בִּלְעָדָיו, כְּגוֹן מִטָּה כִּסֵּא וְסַפְסָל, בֵּין גְּדוֹלִים בֵּי

Tap to expand

Arukh HaShulchan · Yechiel Michel Epstein · c. 1865 CE

Relevance: Very high

ועוד דאפילו אם נאמר דדם חיבורי מחבר ופתח גמור הוא ואינו מקלקל, זהו אם היה פסיק רישיה והיה מכוין להוציא הדם ולפתוח הפתח, אבל באמת הוא אינו מכוין אלא להנאת עצמו ואין כוונתו להדם ולהפתח, וכיון שאינו מתכו

Tap to expand

Arukh HaShulchan · Yechiel Michel Epstein · c. 1865 CE

Relevance: Very high

ומטעם זה מפורסם בכל מסכת שבת, דדבר שאין מתכוין, פלוגתא דרבי יהודה ורבי שמעון, דלרבי שמעון - מותר לכתחילה, ולרבי יהודה, אף דאסור לכתחילה, אינו אלא מדרבנן. ובשארי איסורים סבירא ליה לרבי יהודה דאסור מן ה

Tap to expand